آیا بواسیر ارثی است؟ در لحظه اول شاید این سؤال به ذهن شما نرسد، اما زمانی که در خانوادهتان چند نفر دچار این مشکل هستند یا در سنین پایینتر از معمول علائم آن را تجربه میکنید، ممکن است به زمینه ژنتیکی آن شک کنید. بواسیر در بسیاری از موارد به سبک زندگی، یبوست مزمن و افزایش فشار شکمی مربوط است، اما برخی مطالعات نشان دادهاند که ضعف ژنتیکی در بافتهای همبند دیواره رگها میتواند استعداد ابتلا به این بیماری را افزایش دهد. اگر میخواهید بدانید آیا زمینه ارثی در بواسیر دارید و چگونه میتوان از بروز یا عود آن جلوگیری کرد، ادامه مطلب را بخوانید. در این مسیر، آزمایشگاه ژنتیک با ارائه مشاوره و آزمایشهای تخصصی ژنتیکی، به شما کمک میکند تا ریشههای ارثی مشکلات سلامتی خود را بشناسید و تصمیمهای آگاهانهتری برای پیشگیری و درمان بگیرید.
بواسیر ارثی است ؟
در پاسخ به بواسیر ارثی است باید گفت بله، بواسیر میتواند زمینه ارثی داشته باشد، اما تنها عامل ایجاد آن نیست. تحقیقات نشان میدهد که ضعف ژنتیکی در ساختار بافت همبند و دیواره رگهای مقعد میتواند احتمال بروز هموروئید را در برخی افراد افزایش دهد. در چنین افرادی، رگهای مقعدی مستعد اتساع و تورم هستند، بهخصوص زمانی که عوامل محیطی مانند یبوست مزمن، بارداری، اضافهوزن یا نشستن طولانیمدت نیز وجود داشته باشد. بنابراین اگرچه بواسیر یک بیماری چندعاملی است، اما وراثت میتواند یکی از فاکتورهای مهم زمینهساز آن باشد.
اجازه بدهید سادهتر و با مثال توضیح بدهم! فرض کنید در خانوادهای چند نفر دچار واریس پا هستند؛ این افراد بهطور ژنتیکی بافتهای رگهایشان ضعیفتر است و زودتر دچار تورم میشوند. بواسیر هم مشابه همین حالت است؛ اگر والدین شما چنین مشکلی داشتهاند، ممکن است شما هم زمینه ضعیفتری در بافتهای مقعدی داشته باشید. اما این به معنای حتمی بودن ابتلا نیست؛ سبک زندگی سالم، رژیم غذایی پرفیبر و پیشگیری از یبوست میتواند احتمال بروز آن را به حداقل برساند.
عوامل موثر در ایجاد بواسیر چیست ؟
1- یبوست مزمن و فشار هنگام دفع
یبوست طولانیمدت یکی از اصلیترین عوامل ایجاد بواسیر است. زمانی که مدفوع سفت و دفع آن دشوار میشود، فشار زیادی به رگهای ناحیه مقعد وارد میگردد. این فشار مکرر باعث تورم و اتساع رگها شده و در نهایت به بروز هموروئید منجر میشود. رژیم غذایی کمفیبر، مصرف ناکافی آب و کمتحرکی از عوامل تشدیدکننده این مشکل هستند.
2- سبک زندگی کمتحرک و نشستن طولانیمدت
نشستن بهمدت طولانی، بهویژه در محل کار یا رانندگی، گردش خون در ناحیه لگن را کاهش میدهد و فشار بر رگهای مقعدی را افزایش میدهد. این حالت باعث ضعیف شدن دیواره وریدها شده و زمینه را برای ایجاد بواسیر فراهم میکند. انجام فعالیت بدنی منظم و استراحتهای کوتاه در طول روز میتواند تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کند.
3- بارداری و زایمان طبیعی
در دوران بارداری بهدلیل افزایش فشار شکمی، تغییرات هورمونی و کاهش تحرک، احتمال بروز بواسیر بهشدت افزایش مییابد. همچنین در حین زایمان طبیعی، فشار شدید بر عروق مقعدی باعث تورم و التهاب آنها میشود. به همین دلیل، بسیاری از زنان پس از زایمان با هموروئید مواجه میشوند.
4- چاقی و اضافهوزن
وزن بالا باعث افزایش فشار بر لگن و رگهای مقعدی میشود. افراد چاق به دلیل تحرک کمتر و افزایش احتمال یبوست، بیشتر در معرض ابتلا به بواسیر هستند. کاهش وزن و داشتن سبک زندگی فعال میتواند نقش مهمی در پیشگیری داشته باشد.
5- عوامل ژنتیکی و ارثی
وراثت میتواند یکی از عوامل مهم در ایجاد بواسیر باشد. افرادی که بهصورت ژنتیکی بافت همبند و دیواره رگهای ضعیفتری دارند، بیشتر مستعد ابتلا به این بیماری هست؛ حتی اگر سبک زندگی سالمی داشته باشند. در چنین مواردی، انجام آزمایشهای ژنتیک تخصصی میتواند به شناسایی زمینههای ارثی کمک کند. آزمایشگاه ژنتیک پزشکی ژن آزما با ارائه خدمات پیشرفته در حوزه مشاوره و آزمایشهای ژنتیکی، به شما کمک میکند تا ریسک ابتلا را بشناسید و اقدامات پیشگیرانه مؤثرتری انجام دهید.
بواثیر ارثی را چگونه تشخیص دهیم ؟
تشخیص بواسیر ارثی تنها با معاینه بالینی امکانپذیر نیست، زیرا این بیماری تحتتأثیر همزمان عوامل محیطی و ژنتیکی قرار دارد. برای بررسی زمینه ارثی، لازم است آزمایش ژنتیک تخصصی انجام شود که در آن ژنهای مرتبط با ضعف بافت همبند و عروق بررسی میشوند. این آزمایش معمولاً با نمونه خون یا بزاق انجام شده و با استفاده از روشهای پیشرفته مانند NGS (توالییابی نسل جدید)، وجود جهشهای ژنتیکی شناسایی میشود. در صورت تأیید زمینه ارثی، فرد میتواند با رعایت سبک زندگی مناسب، پیشگیری از یبوست و پیگیریهای دورهای، احتمال بروز یا شدت بیماری را به حداقل برساند. در این مسیر، آزمایشگاه ژنتیک پزشکی ژن آزما با ارائه دقیقترین خدمات آزمایش ژنتیک و مشاوره تخصصی، همراه مطمئن شما برای شناسایی عوامل ارثی و تصمیمگیری آگاهانه در زمینه سلامت است.
جدول سوالات متداول درباره بواسیر ارثی
آیا بواسیر واقعاً میتواند ارثی باشد؟
بله، در برخی افراد به دلیل ضعف ژنتیکی در بافت همبند و دیواره رگها، احتمال بروز بواسیر بیشتر است، حتی اگر سبک زندگی سالمی داشته باشند.
چطور بفهمم بواسیر من ارثی است؟
تنها راه قطعی، انجام آزمایش ژنتیک برای بررسی ژنهای مرتبط با ضعف بافتهای همبند است. این آزمایش معمولاً با نمونه خون یا بزاق انجام میشود.
آیا اگر بواسیر ارثی باشد، راهی برای پیشگیری وجود دارد؟
بله، حتی اگر زمینه ارثی داشته باشید، با رژیم پرفیبر، مصرف آب کافی، فعالیت بدنی و پیشگیری از یبوست میتوان احتمال بروز علائم را کاهش داد.
آزمایش ژنتیک بواسیر چطور انجام میشود؟
این آزمایش با نمونهگیری خون یا بزاق انجام شده و در آزمایشگاههای تخصصی با روشهای پیشرفته توالییابی ژن تحلیل میشود.
آیا آزمایشگاه ژن آزما خدمات آزمایش ژنتیک بواسیر را ارائه میدهد؟
بله، آزمایشگاه ژنتیک پزشکی ژن آزما با تجهیزات پیشرفته و مشاوران متخصص، امکان انجام آزمایشهای ژنتیک مرتبط با بواسیر ارثی و سایر اختلالات ژنتیکی اعم از آزمایش ژنتیک سرطان و … را فراهم میکند.
اگر نتیجه آزمایش ژنتیک بواسیر مثبت باشد، چه باید کرد؟
در صورت وجود زمینه ارثی، پزشک و مشاور ژنتیک با ارائه راهکارهای پیشگیرانه، سبک زندگی مناسب و برنامه پیگیری، به مدیریت این مشکل کمک میکنند.
